تعلیق تجمعها و مراسمهای دینی و مذهبی، با آنکه وجود آنها بدیهی و لازم هم هست، اما حاوی دو تجربه و عبرت مهم بود:
یکی اینکه چه کسانی و چه طیفی، تدین را مطلق در مراسمات و محدود در زیارات و حضور مستمر در عبادتگاهها می دانند و در صورت ضرورت تعلیق آنها، با بی اخلاقی و تندی، دست به اعتراض و بیان سخنان موهن و خرافی و غیر عقلانی میزنند⁉️
دوم هم آنکه اهل دین در نبود این مراسمها و تجمعها، چه برداشتی از دینداری دارند و چگونه با خدا ارتباط فردی برقرار میکنند⁉️
✅ جمعی از اهل دین هستند که دائم در سفرهای زیارتی پر هزینه خود و خانواده اند، زمانی حج های مکرر تمتع و عمره میان این عده رایج بود و این سالها بیشتر سفر به کربلا، یا مشهد، آنهم چندین بار در سال، چه بصورت فردی و چه با تورها، ولی آیا همه مشتاقان زیارت، این توان مالی و مجال را دارند که حتی چند سال یکبار به این اماکن بروند و یا این هم از مظاهر اشرافیت و تجمل مذهبی و رانت گردیده که منحصر به قشری برخوردار و یا متنفذ است که حتی با پول بیت المال، با تخفیفات ویژه و تسهیلات خاص به زیارتهای مکرر بروند و آن را نشانه تدین خویش، انجام تکلیف در برابر اهلبیت و کسب ثواب بدانند⁉️
شاید اولین آئینی که بدلیل تکثر مراسم و ظواهر مورد نقد جدی قرار گرفت، آئین هندو بود که بودیسم و جینیزم بدلیل همین نقدها از آن انشعاب یافتند، اما خود نیز بمرور دچار آن عوارض گردیدند❗️...
شیخ بهائی در رابطه با اصل ارتباط با خدا و جایگاه عبادتگاهها و زیارتگاهها چنین سروده است:
جمعی به تو مشغول و تو غایب ز میانه
رفتم به در صومعهٔ عابد و زاهد
دیدم همه را پیش رخت راکع و ساجد
در میکده رهبانم و در صومعه عابد
گه معتکف دیرم و گه ساکن مسجد
یعنی که تو را میطلبم خانه به خانه
روزی که برفتند حریفان پی هر کار
زاهد سوی مسجد شد و من جانب خمار
من یار طلب کردم و او جلوهگه یار
حاجی به ره کعبه و من طالب دیدار
او خانه همی جوید و من صاحب خانه
هر در که زنم صاحب آن خانه تویی تو
هر جا که روم پرتو کاشانه تویی تو
در میکده و دیر که جانانه تویی تو
مقصود من از کعبه و بتخانه تویی تو
مقصود تویی کعبه و بتخانه بهانه
✅ اصل دینداری باید فارغ از وهم و اوهام، وهن و خرافات، اشرافیت و تجمل و ریخت و پاش مترفانه و خودخواهانه باشد، وگرنه بیماری و یا اشرافیتی است که توهم دینداری دارد❗️...
انسان متدین باید در سلول انفرادی نیز درکی از دینداری، خلوت و تفکر داشته باشد و عمرش را در سیر آفاقی و ظاهری غفلت آمیز و دل خوش کن نگذراند و سیر انفسی و درونی را حتی در سیر آفاقی اصل بداند، زیرا باید تزکیه و تعلیم که هدف رسالت پیامبران و ابلاغ دین بوده است اصل گردد، نه اوهام، وهن، جهل و خرافه و نه اکتفا به ظاهر اعمال و صِرف حضور مدام در اماکن و تجمعات، بدون تحول مثبت درونی و کسب مکارم اخلاقی و معرفتی❗️...
بسیاری از آئین ها بر مراسم ظاهری متمرکزند و از سادگی و خلوص خارج گردیده اند❗️...
مولانا نیز در رابطه با دست خالی بودن آنها که دائم به حج بوده اند، از آنها سوال میکند:
ای قوم به حج رفته کجایید کجایید
معشوق همین جاست بیایید بیایید
کمدَه بار از آن راه بدان خانه برفتید
یک بار از این خانه بر این بام برآیید
یک دسته گل کو اگر آن باغ بدیدیت
یک گوهر جان کو اگر از بحر خدایید
✅ در اتفاقات و ابتلائات اخیر این فرهنگ خاص در دینداری و ریختواره ظاهری شکل یافته، در معرض نمایش و قضاوت همگان قرار گرفت و اینکه اهل ظاهر درگیر وهم و وهن، فکر میکنند که متدین حقیقی اند ولی در واقع از کسب صفات کمال که اصل هدف دینداری است باز مانده اند و مسیر خلاف آن را طی میکنند و زنگارها و لعابها بر دین و تدین می افزایند❗️🌹🌿
همانطور که ابتدا عرض کردم وجود عبادتگاه و زیارتگاه لازم است و لازمه ترویج دین و اجتماعات دینی، اما ظواهر و مراسم و غفلت از معرفت، اخلاق یا تزکیه و تعلیم، نباید چهره غالب دینداری باشد❗️🌹🌿
علی ضروری زنوز
برچسبها: مراسم, ظواهر دینی, کرونا و مراسم, تعطیلی محرم
