◀️ یکی ازسوء تفاهم ها در وادی عرفان آن است که صُمت و سکوت را که مرتبط به دو سفر اول سیر و سلوک است، به دو سفر سوم و چهارم نیز تسری میدهند، در حالیکه اسفار عرفانی، سفر از حق به خلق و با حق در میان خلق هست.
⏪ اگر قرار بود که سکوت بر عرفان حاکم باشد، نه دیوان و مثنوی و فیه ما فیه بود، نه صدها کتاب عرفانی ابن عربی و دیگران و نه در مقابل استیلای سطحی نگری، نور تعمق و عشقی نمایان!
⭕️ هیچ عالم دینی سکوت ندارد و تدین، خداشناسی خالصانه، نماز شب، دعا و عبادت را علنی فریاد میزند، اما شاید از عارف انتظار دارند که سکوت کند، چون صُمتی شنیده اند و سخنان ایشان را به صلاح استیلای بر دین و دنیا نمیدانند.
✅ نه مولانا، نه حافظ و نه شیخ اکبر یعنی محیی الدین و نه علامگان عارف عملی و نظری، هیچیک مروج مطلق صمت و سکوت تکلف آمیز و یا عافیت طلبانه نبوده اند و صُمت را معنا و منظوری دیگر است که تا پختگی در رهرو حاصل نشود باید سکوت نماید.
◀️ البته در حالات عرفانی و مراقبه ها نیز سکوت مطلق استیلا ندارد و ذکر غیر ارادی و یا استماع یا سماع با قوالی و موسیقی عرفانی نیز در جهت حال و معرفت رایج است.
⭕️ شاید اهل ظاهر و مدعیان کمال دینداری، علاقمند بوده اند که عارفان راستین سکوت نمایند و در حوزه دین و خداشناسی سخن نگویند، لذا آنها را به صمت و سکوت توصیه میکردند، تا زیر سوال و نقد ایشان نروند.
✅ خداشناسی عارف، خداشناسی استدلالی، برهانی، باورمحور و متکی بر تبلیغ بهشت و جهنم نیست، بیان حقیقت است و ظهور حال و حالات، در بیان عشق و سرمستی و زیبائی هستی و نقد تعصب، تکفیر و اکتفاء به ظاهر.
⭕️ بخشی از سخنان عارفان راستین نیز متوجه مدعیان دین یا در واقع مخربان دین بوده است، که در جهت بیان حقیقت دین و خلقت است و خداشناسی و پرستش شیرین نه تلخ.
✅ هیچ عارفی مقدس نیست و کرامات و کارهای خارق العاده را ساحران نیز دارند و با اینها از خویش قدیس نمیسازد و به بدنبال محفل و محبوبیت نیست، لذا رویه های بعضی فرقه ها در زمینه تقدیس فرقه، قطب و مراد، در جهت قدرت و تبلیغ قابل ارزیابی است و وادی غلو و اغراق جهل پایه است، نه وادی معرفت و طریق شفاف الهی.
✅ عرفان طریق است نه طریقه، یعنی مذهب و آئینی که پیروانی را جذب کند و نقش مذهب را ایفا نماید نیست، بلکه طریق عشق و معرفت است که هر کس خودش باید بیابد و وادی عاشقی است نه تظاهر به عاشقی...
✅ یک عارف، نهایتا مثل یک عاشق است، که عاشق نیز بر معشوق متمرکز است و هیچ عاشق مجازی نیز به قصد تظاهر برای مردمان عاشق نمیشود، چه برسد به فناء عشق حقیقی و محو خودخواهی نفس.
⭕️ کدام عاشق راستین را دیده اید که برای آنکه مردم تشویق نمایند عاشق شده باشد؟!
یا کدام عاشقی هست که برای کسب باغ بهشت و پاداش عاشق شود، زیرا باغ و پاداش عاشقی، خود معشوق است.
✅ مردم به وجود اینهمه عاشقان در بین خویش و حتی تجربه عشق در خویش عادت کرده اند و از عشق و عاشقی تعجب نمیکنند، لذا عرفان نیز در همین حد است، نه برای جلب توجه مردم است و نه برای قداست و شهرت.🌱
چو این تبدیلها آمد نه هامون ماند و نه دریا
چه دانم من دگر چون شد که چون غرق است در بیچون🌿
علی ضروری زنوز
برچسبها: عرفان, مراقبه, صمت, اسفار اربعه
