امسال برای اولین بار در ماه رمضان، چند قسمت از برنامه «زندگی پس از زندگی» را دیدم، تقریبا شبیه ماجراهای کتابهائی بود که در مورد تجربه مرگ موقت در غرب و توسط مسیحیان نوشته شده بود و پخش چنین برنامه ای در ایران ابتدا برایم هم موجب تعجب بود و هم جالب توجه❗️...
طبیعی بود که کسانی که با صدا و سیما و تفکر سیاسی و مذهبی حاکم بر آن مشکل دارند، با شک و تردید و زیر سوال بردن انگیزه ساخت آن برخورد نمایند ولی میتوان گفت این برنامه نقاط بسیار مثبتی دارد که قابل بررسی و توجه است❗️...
زندگی پس از زندگی، بر خلاف خیلی از گفتگوهای مذهبی و نقل محور و بعضا خرافی و موهن که بسیار به صدا و سیما و نحوه ترویج مذهب در آن آسیب زده، برنامه ای متفاوت است و ناشی از محفوظات درسی نیست بلکه تجربه ی تجربه گران مرگ موقت است، که میدانی برای بیان آن یافته اند❗️...
در زمان دانشجوئی ام در دهه ۶۰، در درس معارف اسلامی بدنبال اثبات خدا با برهان و استدلال فلسفی بودند، در آنزمان فکر میکردم که اگر وجود غیب باور شود، خودبخود وجود خدا، روح، ملکوت، جن و عوالم غیب نیز بدون نیاز به استدلال و برهانهای مطول و ذهنی، قابل باور و فهم خواهد بود❗️...
زندگی پس از زندگی، برنامه خوبی برای باور غیب است، البته تجربه گران مرگ موقت با آنکه مدتی را در شهود و مشاهده ناشناخته ها گذرانده اند و تاثیر عمیقی بر روی آنها گذاشته است، ولی پس از بازگشت به جسم، مانند عارفان سیر و سلوک و کشف و شهود مستمر و در حال بیداری و مراقبه ندارند، اما یک امر در آنها نهادینه شده و آن ایمان به غیب و یقین است❗️...
بجز عبور از تونل در مرگ موقت، غالب تجربیات و فهم های این تجربه گران شبیه تجربیات ابتدائی عارفان در مراقبه است، ولی تجربیات عارفان به تناسب ظرفیت، وسعت معرفتی و شهودی بیشتری دارد❗️...
بعضی از سخنان تجربه گران آمیخته با افکار خودشان است و نتیجه شهود ناخوداگاه نیست، ولی ایرادی هم ندارد زیرا تجربیات ناخودآگاه با خودآگاهی می آمیزد که بر اساس فهم آدمها متفاوت است، اما اصل تجربیات ناخودآگاه است که الزاما برای فهم با خودآگاهی و درک رهرو توام میشوند، شاید سطوح درک متفاوت باشد اما بیراهه گفتن هم تلقی نمیشود❗️...
شنیده ام که اشکالات صنفی مذهبی هم به این برنامه گرفته اند، اینکه با بعضی متون و اخبار مذهبی در مورد جهان پس از مرگ مطابقت ندارد، اما واقعیت این است که در بعضی از متون مانند سیاحت غرب، بر خوف از مرگ بیشتر تاکید وجود دارد که از تفاوت طبع و عمل آدمها نیز ناشی میشود، مثلا سالکان مناجاتی تفاوتشان با خراباتی در همین تمرکز بیشتر بر خوف، شفق، گریستن و مناجات است، اما سالکان خراباتی بر رجاء، شوق و عشق و شور تمرکز بیشتری دارند که قطعا به روحیات و آمادگیهای افراد بستگی دارد، ولی عارفان بزرگ عرصه عشق و مستی خراباتی بوده اند❗️...
یادم هست که دو کارشناس روحانی و غیر روحانی، در صدا و سیما گفته بودند که زبان اهل بهشت عربی است و اهل جهنم زبانشان عجمی است❗️ که فارسی هم جزء آن است، اما در همین برنامه زندگی پس از زندگی، غالب تجربه گران زبان و الفاظ برای ارتباط را رد میکنند و بر ارتباط معنوی و بدون کلام تاکید دارند، لذا ممکن است تعدادی از این اساتید سنتی و کتب محور، به این برنامه و مطالب آن اعتراض و نقد هم داشته باشند❗️...
البته در این برنامه تجربه هائی ترسناک هم بیان شده، مثل تجربه آقای عظیمی و گرگ نمائی که او دیده و هنوز هم وحشت از آن در وجودش هست، اما این گرگ اگر تجسم اعمال وحشتناک خودش هم باشد، عذابی و هشداری برای اصلاح است که ماهیت عذابهای جهنمی است، یعنی در جهت تنبه، اصلاح و انسان شدن قرار دارد❗️...
جهنم که از نظر ابن عربی مرکز شُرور نامیده شده، شر محض نیست، یعنی در جهت خیر و تربیت و اصلاح قرار دارد، البته غالب تجربه ها متکی بر ترس نیستند، بویژه در شهود عارفان، زیرا عشق و رحمت چه در بهشت، چه در جهنم و چه برزخ حاکمیت لطیفانه ای دارد❗️...
باید گفت که اهل جهنم اهل یقین اند❗️، زیرا در محیط جهان غیب قرار میگیرند و ایمان به غیب دارند، لذا مثل همین تجربه گران که ترس را در آنجا تجربه کرده اند، متنبه میشوند و میدانند که تجسم اعمال دهشتناک خودشان است و بسوی اصلاح میشتابند❗️...
قطعا تجربه مرگ، تجربه معرفت بالاتر و فراآگاهی است، این تجربه را عارفان راستین نیز با مقامات فناء و محو نفس، در همین جهان درک مینمایند و همان حس بازگشت به دنیا پس از طی منازلی مشابه مرگ به آنها دست میدهد، لذا در هر دو جهان سیر دارند و منزل به منزل پیش میروند و وسعت معرفتی فراتری را نیز در می یابند، که مقامات و منازل سیر و سلوک، معرفت ناخودآگاه و حضوری است و تحقق عنوان بامسمای عرفان و شناخت، که البته همیشه بسیار اندک بوده اند، بویژه امروز❗️...
علی ضروری زنوز
برچسبها: مرگ, زندگی, مرگ موقت, تجربه نزدیک مرگ
