يك برداشت از خودآگاهي نیز متکی بر نگاه به خود و درك و برداشت از خود است ولی معرفت خودآگاه جنبه معرفتي و عمیق تری دارد.

معرفت خودآگاه مربوط به حوزه يادگيري و تفكر خود انسان است كه با سه معرفت علمي، فلسفي و باور (ديني و غير ديني) شناخته ميشود.

اما معرفت ناخودآگاه، معرفت شهودي و عرفانی و اشراقی است و از تفكر خود انسان ناشي نميشود، البته معرفت خودآگاه، پيش نياز و مقدمه آن است که از آن به ظاهر و علوم ظاهري نيز تعبير میگردد.

تكيه معرفت خودآگاه بر نفس و خود است، اما تكيه معرفت ناخودآگاه بر روح و محو نفس و خود یعنی همان فنا است که تبیین مفهوم بازگشت به فطرت است.

معرفت ناخودآگاه، ارتباط مستقيم با شبكه حقيقي آگاهي و فراتر رفتن از خودآگاهي كه حوزه شناخت علمي محسوسات (معرفت علمی)، حدس و گمان، توصيف، استدلال(معرفت فلسفی) و باور دینی و غیر دینی (معرفت دینی) است.

کشف و شهود با معرفت عرفانی حاصل میشود که البته آمدنی است و معرفت عمقی دینی و عبور از ظاهر نیز تلقی میگردد.

ای بی خبر از سوخته و سوختنی

عشق آمدنی بود نه آموختنی

و اینکه تلنگر معرفت ناخودآگاه در سطح نازل برای بسیاری حاصل میشود که شمائی از تماشای روح و فطرت است و سیرها و هنرهای الهامی از این جمله اند، سیر در طبیعت، سیر در آسمان، سیر در زیبائیها، سیر موسیقیائی و... که همگی نماد و نشانه اند، اما درک حاصله از طریق سیر، فراتر از ظاهر و صورت این نمادها است و همچنین شعر، نقاشی، موسیقی و ...

نوشته ی علی ضروری زنوز